• facebook
  • whatsapp
  • telegram

విభక్తులు

* వాక్యంలో పదాల మధ్య అర్థవంతమైన సంబంధాన్ని ఏర్పాటు చేసేవి విభక్తులు.

ఉదా: సీత తమ్ముడు కొట్టింది. (ఇది అర్థవంతం కానిది)

  సీత తమ్ముడిని కొట్టింది. (విభక్తి చేర్చినప్పుడు అర్థవంతమైంది)

* విభక్తి అంటే విభాగము అని అర్థం.

*  ఈ విభక్తులకే కారకాలు అని పేరు.

తెలుగులో విభక్తులు మొత్తం-8

1. ప్రథమా విభక్తి: డు, ము, వు, లు

*  ప్రాతిపదిక, ఉక్తార్థ, సంబోధనాంతంబు ప్రథమయగు

*  ప్రాతిపదిక అంటే నియత ఉపస్థితికం. ఒక పదాన్ని విన్న వెంటనే దాని అర్థం, పుట్టుక గుర్తుకురావడం.

ఉదా: ‘రామ’ అంటే దశరథుడి అగ్రతనయుడు అని, ‘రావణ’ అనగానే లంకాధిపతి అని గుర్తుకురావడం. ‘రామ’ అనే శబ్దం పుంలింగం కాబట్టి ‘డు’ అనే ప్రత్యయం చేరి రాముడు అనే పదం ఏర్పడింది.

‘వృక్ష’ కు ము చేరి - వృక్షము అవుతుంది. ఉకారాంత గో శబ్దానికి ‘వు’ చేరుతుంది.

ధేను - ధేనువు

ఉక్తార్థం అంటే వాక్యంలో క్రియ ఎవరిని సూచిస్తుందో వారిని ఉక్తార్థం అంటారు.

ఉదా: రాముడు రావణుడిని చంపెను.

ఉక్తార్థం            క్రియ

రాముని చేత చంపబడెను

ఉక్తార్థం            క్రియ

*  సంబోధనార్థం అంటే దూరంగా ఉండే వాళ్లని దగ్గరకు రమ్మని పిలవడం దీన్నే ‘ఆమంత్రణం’ అని పిలుస్తారు.

*  ఓ ఆమంత్రణంబునందగు

*  సంబోధన యందు విభక్తి దీర్ఘత్వమును పొందును.

ఉదా: ఓ రాముడు - ఓ రాముడా!


2. ద్వితీయా విభక్తి: నిన్, నున్, లన్, కూర్చి, గురించి కర్త్రర్థం నందు కర్మకు ద్వితీయమగు

ఉదా: దేవదత్తుడు వంటకమును వండును.


3. తృతీయా విభక్తి: చేతన్, చేన్, తోడన్, తోన్‌

*  కర్మార్థము నందు కర్తకు చేతయగు

ఉదా: వంటకము దేవత్తుని చే(త) వండబడింది.  కరణార్థ, సహార్థ, తుల్యార్థములకు తోడ యగు

*  కరణార్థం అంటే క్రియా సిద్ధికి ప్రకృష్ణ  ఉపకారకం. పని జరగడానికి మిక్కిలి  సహకరించే సాధనం.

ఉదా: ఆమె నోటితో మాట్లాడుతూ, నొసలుతో వెక్కిరిస్తుంది.

*  రాజు కుంచెతో బొమ్మకు రంగు వేస్తున్నాడు

*  సహార్థం అంటే కలిసి

ఉదా: రాజు సేనలతోడ వచ్చె

*  తుల్యార్థం అంటే సమానం.

ఉదా: ఏకలవ్యుండు అర్జునుడి తోడ ధానుష్కుండు. ఆధునిక కాలంలో మహిళలు పురుషుడి తోడ సమాన హక్కులు  అనుభవిస్తున్నారు.

*  ఉపయోగం నందు అఖ్యాతకు తోడయగు

*  ఉపయోగం అంటే నియమపూర్వక విద్యా స్వీకారం.

ఉదా: రామ కృష్ణులు సాందీపుడి తోడ విద్యనభ్యసించిరి.


4. చతుర్థీ విభక్తి: కొఱకున్‌ (కొరకు), కై

*  సంప్రదాన, ఉద్దేశాల యందు కొరకు యగు.

* సంప్రదానం అంటే త్యాగోద్దేశం.

*  ఎవరి కొరకు త్యాగం చేస్తారో వారినే సంప్రదానం అని పిలుస్తారు.

ఉదా: జనకుడు రాముని కొరకు కన్యనిచ్చెను.

*  ఉద్దేశం అంటే త్యాగ ప్రశస్తి లేనిది.

ఉదా: విద్యార్థి విద్య కొరకు అర్థించెను.


5. పంచమీ విభక్తి: వలనన్, కంటెన్, పట్టి

*  అపాదాన కారకములకు వలన యగు.

*  అపాదాన కారకములు అంటే - అపాయ, భయ, భవ అంతర్థి, త్రాణ, డస్సిపోవడం 

ఉదా: రాక్షసుల వలన మానవ జాతి ప్రమాదం పొందింది.

అగ్ని వలన భయం.

మనువు వలన మనిషి పుట్టే.

తల్లి వలన శిశువు రక్షణ పొందె.

పాడి వలన పరాకు పొందె.

* నిర్ధారణ పంచమికి కంటె యగు.

*  నిర్ధారణ అంటే వేరుచేయడం.

ఉదా: బాటసారులందరి కంటె పారువాడు బహు శీఘ్రంబు.

గోవులన్నింటి కంటె కపిలగోవు బహు క్షీరంబు.

*  హేత్యర్థ గుణ క్రియల యందు పట్టి యగు అంటే కారణాన్ని తెలిపే క్రియ గుణములకు పట్టి చేరుతుంది.

ఉదా: వచ్చుటంబట్టి ధన్యుడవగుదువు.

జ్ఞానాన్ని బట్టి సంపాదన ఉండును.


6. షష్ఠీ విభక్తి: కిన్, కున్, యొక్క, లోన్, లోపలన్‌

*  శేష షష్ఠికి యొక్క యగు

*  శేషం అంటే సంబంధాలను తెలిపేది.

1. జన్యుజనక సంబంధం

ఉదా: వాయుపుత్రుడు - వాయువు యొక్క పుత్రుడు

2. కర్తృత్య సంబంధం

ఉదా: కాళిదాసు నాటకం - కాళిదాసు యొక్క నాటకం 

3. అంగాంగ సంబంధం

ఉదా: సీతముఖం - సీత యొక్క ముఖం

4. బంధు సంబంధం

ఉదా: సీత మరిది - సీత యొక్క మరిది


5. స్వస్వామి సంబంధం

ఉదా: ప్రభుత్వ భవనం - ప్రభుత్వం యొక్క భవనం

* నిర్ధారణ షష్ఠికి లోన్‌ లోపల యగు.

ఉదా: ఉపాధ్యాయులలో భాషోపాధ్యాయుడు పాఠశాలకు గుండెకాయ.

అందరిలో ఈమె గౌరవస్తురాలు,

తెలుగులో అత్యధికంగా వాడుకలో ఉండే విభక్తి - షష్ఠీ విభక్తి


7. సప్తమీ విభక్తి: 

* అధికరణం ‘యందు’ సప్తమి యగు.

* అధికరణం అంటే అర్థం ఆధారం.

అధికరణాలు 3. అవి: 1) ఔపశ్లేషికం    2) వైషయికం 3) అభివ్యాపకం

1. ఔపశ్లేషిక అధికరణం: ఒకరిపై ఒకరు ఆధారపడటం. ఉదా: ఘటమందు జలం ఉంది

2. వైషయిక అధికరణం: విషయ సంబంధమైన ఆధారం. ఉదా: మోక్షమందు ఇచ్ఛ కలదు.

3. అభివ్యాపకం: మొత్తం అని అర్థం.  ఉదా: అన్నిటి యందు ఈశ్వరుడు గలడు.


8. సంబోధన ప్రథమా విభక్తి: ఓ, ఓయీ, ఓరీ, ఓసీ అనేవి సంబోధన ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయములు

* ఓ అనే సంబోధన స్త్రీ, పురుషులిద్దరికీ ఉపయోగిస్తారు.

ఉదా: ఓ కృష్ణా!

        ఓ లక్ష్మీ!

* ఓయీ అనే సంబోధన పురుషులకు మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు.

ఉదా: ఓయీ రావణా!

        ఓసీ నీచ స్త్రీలకు వాడతారు.

ఉదా: ఓసీ దుష్టురాలా!

        ఓరీ నీచ పురుషుడికి వాడతారు.

ఉదా: ఓరీ మూర్ఖుడా!

        ఓరీ, ఓసీ అనే పదాలను మిత్రత్వాన్ని తెలపడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు.

ఉదా: ఓసీ ముద్దుబాలా!

        ఓరీ చిన్ని కృష్ణ

అభ్యాస ప్రశ్నలు


1. ఆమె నోటితో మాట్లాడి నొసటితో వెక్కిరిస్తుంది - ఈ వాక్యంలో ‘తో’ ఏ అర్థంలో ఉపయోగించారు. 

1) కరణార్థం     2) సహార్థం    3) తుల్యార్థం     4) కర్త్రర్థం

జ: కరణార్థం


2. ఆమంత్రణం అంటే 

1) ఉపస్థితికం     2) నియతం     3) సంబోధన     4)  ఔపశ్లేషికం

జ: సంబోధన


3. అన్నిటియందీశ్వరుండు గలడు - అనే వాక్యంలోని ఆధారం.

1) ఔపశ్లేషికం     2) వైషయికం    3) అభివ్యాపకం     4) ఉపయోగం

జ: అభివ్యాపకం


4. సంబంధాలను తెలిపే విభక్తి 

1) షష్ఠీ విభక్తి     2) ప్రథమా విభక్తి    3) సప్తమీ విభక్తి     4) చతుర్థీ విభక్తి

జ: షష్ఠీ విభక్తి 


5. సుబ్బారావుకు నలుగురు కూతుళ్లు - ఈ వాక్యంలో ‘కు’ అనే ప్రత్యయం బోధించే అర్థం

1) స్వామ్యార్థం     2) తుల్యార్థం    3) సహార్థం     4) సంబంధార్థం

జ: సంబంధార్థం


6. భక్తులు భగవంతుని పూజిస్తారు - ఈ వాక్యంలో ‘భగవంతుని’ అనేది ఏ కారకం?

1) కర్తృ కారకం   2) కర్మ కారకం   3) అపాదాన కారకం  4) కరణ కారకం

జ: కర్మ కారకం​​​​​​​


7. వలన, కంటె, పట్టి అనేవి ఏ విభక్తి ప్రత్యయాలు?

1) ద్వితీయా విభక్తి  2) తృతీయా విభక్తి    3) పంచమీ విభక్తి   4) షష్ఠీ విభక్తి 

జ: పంచమీ విభక్తి​​​​​​​


8. కారకాలు ఎన్ని? 

1) రెండు      2) నాలుగు        3) ఆరు         4) ఎనిమిది

జ: ఆరు​​​​​​​


9. ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయంలో బహువచనాన్ని బోధించే ప్రత్యయం 

1) డు        2) ము       3) వు         4) లు

జ: లు
​​​​​​​

Posted Date : 21-06-2022

గమనిక : ప్రతిభ.ఈనాడు.నెట్లో వచ్చే ప్రకటనలు అనేక దేశాల నుండి, వ్యాపారస్తులు లేదా వ్యక్తుల నుండి వివిధ పద్ధతులలో సేకరించబడతాయి. ఆయా ప్రకటనకర్తల ఉత్పత్తులు లేదా సేవల గురించి ఈనాడు యాజమాన్యానికీ, ఉద్యోగస్తులకూ ఎటువంటి అవగాహనా ఉండదు. కొన్ని ప్రకటనలు పాఠకుల అభిరుచిననుసరించి కృత్రిమ మేధస్సు సాంకేతికతతో పంపబడతాయి. ఏ ప్రకటనని అయినా పాఠకులు తగినంత జాగ్రత్త వహించి, ఉత్పత్తులు లేదా సేవల గురించి తగిన విచారణ చేసి, తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకొని కొనుగోలు చేయాలి. ఉత్పత్తులు / సేవలపై ఈనాడు యాజమాన్యానికి ఎటువంటి నియంత్రణ ఉండదు. కనుక ఉత్పత్తులు లేదా సేవల నాణ్యత లేదా లోపాల విషయంలో ఈనాడు యాజమాన్యం ఎటువంటి బాధ్యత వహించదు. ఈ విషయంలో ఎటువంటి ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలకీ తావు లేదు. ఫిర్యాదులు తీసుకోబడవు.

 

పాత ప్రశ్నప‌త్రాలు

 

విద్యా ఉద్యోగ సమాచారం

 

నమూనా ప్రశ్నపత్రాలు

 

లేటెస్ట్ నోటిఫికేష‌న్స్‌