• facebook
  • whatsapp
  • telegram

విజ్ఞానశాస్త్రం - విభాగాలు  

విజ్ఞానశాస్త్రం నిర్వచనాలు:

* 'మనం ఎంపిక చేసుకున్న అంశాన్ని ఒక క్రమ పద్ధతిలో పాటిస్తూ ప్రయోగాల ద్వారా నిర్ధారణ చేసుకుంటూ జ్ఞానాన్ని పొందడం'.
* ప్రకృతిలో దాగి ఉన్న రహస్యాలు, నిజాలు, కారణాలను తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగపడే మార్గమే విజ్ఞాన శాస్త్రం.
పర్యావరణ శాస్త్రవేత్తలు (Ecologists): వివిధ ఆవరణ వ్యవస్థల్లో నివసించే జీవజాతుల గురించి అధ్యయనం చేసేవారు.
భూగర్భ శాస్త్రవేత్తలు (Geologists): భూమి పొరల నుంచి బయటపడే శిలాజాలు, ఖనిజాల గురించి అధ్యయనం చేసేవారు.
ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు (Astrophysicists): ఆకాశంలో మిలమిల మెరిసే నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, పాలపుంతల గురించి అధ్యయనం చేసేవారు.
వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలు (Climatologists): వాతావరణంలోకి బెలూన్లను పంపి వర్షాలు, మేఘాల సమాచారాన్ని అధ్యయనం చేసేవారు.
రసాయన శాస్త్రవేత్తలు (Chemists): వివిధ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద రసాయన చర్యా వేగాలను అధ్యయనం చేసేవారు.
అణు భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు (Nuclear Physicists): వృత్తాకార మార్గంలో చలించే వస్తువుల వేగాలను కొలిచేవారు.

జీవ శాస్త్రవేత్తలు (Biologists): వివిధ ఉద్దీపనలకు లోనయ్యే కణజాల ప్రతిచర్యలను పరిశీలించేవారు.
               

               
* జ్ఞానాన్ని సముపార్జన చేసే విధానాన్ని తెలిపేదే సైన్స్.
* సైన్స్ ద్వారా ఏర్పడిన జ్ఞానం నిరంతరంగా మార్పు చెందుతుంది.
* 'సరిదిద్దిన తప్పుల చరిత్రను సైన్స్ అంటారు' - కార్ల్ పాపర్
* 'నేను ప్రతి సంవత్సరం గత సంవత్సరం రాసిన దాన్ని మారుస్తుంటాను' - ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్

 

శాస్త్రీయ పద్ధతి - పరిశోధన ప్రణాళిక:
* నూతన విషయాలను బయటపెట్టడంలో శాస్త్రవేత్త అనుసరించే విధానమే శాస్త్రీయ పద్ధతి.

     
 

శాస్త్రీయ ప్రక్రియా నైపుణ్యాలు:
* ప్రయోగాలు నిర్వహించేటప్పుడు లేదా ప్రశ్నలకు జవాబులను కనుక్కునే ప్రయత్నంలో శాస్త్రవేత్తలు వినియోగించే ఆలోచనా సరళులు ప్రక్రియా నైపుణ్యాలు.

 

ప్రక్రియా నైపుణ్యాలు:
1) పరిశీలించడం (Observation): వస్తువులు, సంఘటనలను గురించి నేర్చుకోవడంలో జ్ఞానేంద్రియాలను వాడటం.
2) పోల్చడం (Compare): వస్తువులు, సంఘటనల లక్షణాలు ఏ విధంగా ఒకేలా, వేరుగా ఉంటాయో కనుక్కోవడం.
3) వర్గీకరించడం (Classification): వస్తువులు, సంఘటనలను కొన్ని లక్షణాల ఆధారంగా చేసుకుని, వాటిని సమూహాలుగా, వర్గాలుగా విభజించడం.
4) కొలవడం (Measure): వస్తువుల లక్షణాలైన ద్రవ్యరాశి (Mass), పొడవు (Length), ఘన పరిమాణాలను (Volume or Capacity) గ్రాము, సెంటీమీటర్, లీటర్ల లాంటి ప్రమాణాలతో కొలుస్తారు. దీన్నే కొలవడం అంటారు.
5) సేకరించడం (Gather): ఫలితాలను ఊహించడానికి, నిర్ధారణకు రావడానికి పరిశీలన ద్వారా సేకరించిన సమాచారం దోహదపడుతుంది.
6) నమోదు చేయడం (Record): గ్రాఫ్‌లు, పట్టికల రూపంలో పరిశీలన జాబితాలను నోటు పుస్తకాల్లో నమోదు చేయడం.
7) ప్రదర్శించడం (Display): చార్ట్‌లు, పట్టికలు, గ్రాఫ్‌ల రూపంలో పరిశీలన పత్రాలను నోటు పుస్తకాల్లో నమోదు చేసి, వాటిని ప్రదర్శించాలి.
8) ఊహించడం (Predict): పరిశీలనలు లేదా అనుభవాల ఆధారంగా రాబోయే ఫలితాలను ఊహించడం.
9) నమూనా వినియోగం (Use a Model): ఏదైనా ఒక ఆలోచన, ఒక వస్తువు, ఒక అంశం ఎలా పనిచేస్తుందో అవగాహన చేసుకోవడానికి అదే లక్షణాలను పోలిన నమూనాను రూపొందించుకోవాలి.

10) ఊహించడం (Interpret): రూపొందించిన జాబితా ఆధారంగా ఫలితాలను ఊహించడం ద్వారా నిర్ధారించడం.
11) నిర్ధారించడం (Inference): పరిశీలనల ఆధారంగా ఫలితాలను నిర్ధారించడానికి, సంఘటనలను వివరించడానికి తార్కిక వివేచనను ఉపయోగించాలి.
12) పరికల్పన చేయడం (Hypothesis): ఊహించిన లేదా రాబోయే ఫలితాల గురించి వివరించడం.
13) ప్రణాళిక - ప్రయోగం నిర్వహించడం (Plan and conduct Experiment): పరికల్పనలను పరీక్షించడానికి అవసరమైన సోపానాలను గుర్తించి సేకరించిన దత్తాంశాల ఆధారంగా ప్రణాళిక ప్రకారం ప్రయోగం చేయాలి. సేకరించిన జాబితాలను నమోదు చేసి విశ్లేషించాలి.
14) చరరాశుల నియంత్రణ (Control Variables): ప్రయోగ ఫలితాలను ప్రభావితం చేసే కారకాలను గుర్తించి వాటిని నియంత్రించాలి. ఒక ప్రయోగంలో ఒక చరరాశిని మాత్రమే పరీక్షించాలి.

Posted Date : 04-03-2021

గమనిక : ప్రతిభ.ఈనాడు.నెట్లో వచ్చే ప్రకటనలు అనేక దేశాల నుండి, వ్యాపారస్తులు లేదా వ్యక్తుల నుండి వివిధ పద్ధతులలో సేకరించబడతాయి. ఆయా ప్రకటనకర్తల ఉత్పత్తులు లేదా సేవల గురించి ఈనాడు యాజమాన్యానికీ, ఉద్యోగస్తులకూ ఎటువంటి అవగాహనా ఉండదు. కొన్ని ప్రకటనలు పాఠకుల అభిరుచిననుసరించి కృత్రిమ మేధస్సు సాంకేతికతతో పంపబడతాయి. ఏ ప్రకటనని అయినా పాఠకులు తగినంత జాగ్రత్త వహించి, ఉత్పత్తులు లేదా సేవల గురించి తగిన విచారణ చేసి, తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకొని కొనుగోలు చేయాలి. ఉత్పత్తులు / సేవలపై ఈనాడు యాజమాన్యానికి ఎటువంటి నియంత్రణ ఉండదు. కనుక ఉత్పత్తులు లేదా సేవల నాణ్యత లేదా లోపాల విషయంలో ఈనాడు యాజమాన్యం ఎటువంటి బాధ్యత వహించదు. ఈ విషయంలో ఎటువంటి ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలకీ తావు లేదు. ఫిర్యాదులు తీసుకోబడవు.

 

పేపర్ - II

పాత ప్రశ్నప‌త్రాలు

 

విద్యా ఉద్యోగ సమాచారం

 

నమూనా ప్రశ్నపత్రాలు

 

లేటెస్ట్ నోటిఫికేష‌న్స్‌